Izurdeekin batera Itsas lehoia eta artzak dira itsas ugaztun ezagunenak. Animalia hauek Ozeano Barean, Atlantikoan Indiar Ozeoanoan dauden kostatan bizi dira.

Lurrean ondo moldatzen diren arren, itsasoan trebezia handigoa dute eta han ematen dute egunaren zatirik luzena, elikatzeko oso beharrezko baitute itsasoa.

Bakarka ehizatzen dute, baina oso arrain talde handiak daudenean elkarri laguntzen diote, arrain asko arrapatzeko. Olagarroak, kalamarrak eta arrain batzuk, bereziki jaten dute gehien bat.

Kumea etaama usaiaz eta karrasiez baliatzen dira elkar ezagutzeko, amak milaka karrasien artean gai dira beraien kumearena aurkitzeko.

Informazioa wikipedia.org-etik aterata.

Lehoia ugaztun haragijale bat da Felidae famliakoa. Arrek kalpar bat du eta 250 kg-ko pisua izatera irits daitezke eta emeek, berriz, 180 kg.

Emeek talde bat sortzen dute familiarki lotuta ez dauden ar batekin. Emeek ahizatu egiten dute eta arrek lurralde babestu kumeak heldu izatera iristen direnean familiatik kanporatzen dituzte.

Emeek 18tik 26 hilabetera izaten dituzte umeak. Zoologikoan daudenean, berriz, urtean behin izaten dute kumealdia eta 110 egun irauten dituzte ahurdun. Basatiak direnean arrek 12 urte irauten dituzte bizirik emeek, aldiz, 16. Baina zoologikoetan bizi direnean 30 urte.

Informazioa wikipedia.org-etik aterata

Eulia intsektu batzuei ematen zaien izena da 120.000 bat espezie dira. Eulien gorputzak burua, toraxa eta abdomena dauka, baita ere, 2 hego, begiak (hauek argira sentiberak diren ehunka fazetaz osatuak) eta ahoko zatiak zurrupatzeko, zulatzeko eta miazkatzeko prestatuak dauzkate.

Ezin dute koska egin baina batzuek ziztatu eta odola zurrupatu dezakete. Bere bizitzan metamorfosis bat jaten du, arrautzetik larbara, larbatik ninfara eta azkenik ninfatik heldu izatera. Espezie batzuek ziklo hau beste batzuek baino lehenago betetzen dute.

Euliak ia lurreko edozein lekuetan bizi dira, gizakiak eta mikroorganismo batzuek eta gero eltxoekin batera lurreko suntsitzaile nagusietako bat da.

Gaixotasun askon eramaileak dira, aberetan zizareak sortarazten ditu eta gizakien baratzetan kalte asko sortzen dituzte.

Oso kaltegarriak izan arren, gauza batzuentzako oso beharrezkoak dira, polinizaziorako, animalia batzuen janarako eta animalien deskonposaketarako esate baterako.

Informazio gehiagorako sartu wikipedia.org-en

Oreina ugaztun hausnarkari bat da, cervidae familiakoa eta Artiodactyla ordenekoa. Adarrak ditu eta Artiodaktaleetatik handienetakoa da, gainera, 100-200 kiloko pisua edukitzera irits daiteke.

Munduko ia edozein lekuetan bizi daiteke Australian eta Antartikan izan ezik.

AMERIKAN

Ipar Amerikan, talderik handienak Kanadan, Mendi Harritsuetan, Kostaldeko mendietan, Alberta eta Britaniar Kolunbia artean.

Han ere, beste bost espezie daude: Karibua, altzea, orein kanadarra, Virginiako oreina eta orein mandoa.

Hego Amerikan, berriz, Patagonia hegoaldean topa dezakegu huelmu-a, bertako espezia.

ASIAN

Asian, batik bat, Ipar Korean, Mantxurian eta Ussurin bizi dira.

AFRIKAN

Ipar Afrikan, Marokon, Algeriako Atlas mendietan eta Tunisian.

EUROPAN ETA EUSKAL HERRIAN

Europan, orein gorria da ohikoena.

Euskal Herrian, gehienak Gorbeia aldeanbizi dira, Araba eta Bizkaia artean, eta Nafarroako mendietan bizi dira, batez ere, Iratiko ohianaren inguruan.

Wikipedia.org-etik ateratako informazioa.

Hplorrhiniak edo sudur lehorreko primateak, tximino talde bat da, izen hau jasotzen dute sudurrean mintzarik ez dutelako.

Talde honek tartesioak eta simioak barne hartzen ditu. Strepsirhinirekin konparatuta tamainaz handigoak dira, garuna ere handigoa da. Ikusmena garatuagoa dute, koloreak ezberdindu eta egunez bizi ahal direlarik. Umetokiak bi kamara ditu, eta gehienetan kume bat izaten dute aldiro.

Strepsirrhinitik banaketa orain dela 63 miloi urte gertatu zela uste da. SImmiformeak geroago banatu ziren eta Afrikan banatu zirela uste, bada ere, Pakistanen hainbat fosil aurkitu dira.

Gehiago jakiteko sartu wikipedia.org-en.

Kriskitin sugeak oso pozoitsuak dira. Suge hauek bereizgarria den ezaugarri bat dute, begi bakoitzaren aurrean beroari sensitiboa den sakonune bat dute, honek, odol beroa duten animaliak aurkitzeko ahalmena ematen dio, bai gauez, bai egunez.
Badaude 30 espezi inguru eta beste hainbat azpiespezie. Izena jarri zaie meatxatuta daudenean isatsean duten kaskabiloa mugitzen dutelako. Sortzen den soinuarekin gertu dauden animaliak arriskua dagoelaz ohartarazten dira.
Karraskariak eta beste zenbait animalia txiki ehizatzen dituzte elikatzeko. Harrapakina harrapatzeko bere letagin pozoitsuez baliantzen dira. Pozoiak oso azkar zorabiatu eta akatzen du ehizakia. Batzuetan, animalia handigoak direnean, agudo hiltzen ez direnez bere atzetik ibiliko dira heldu arte.
Informazio wikipedia.org-etik aterata.

Tukanak hegazti tropikalak dira, Hego Amerikakoak hain zuzen ere. Bere moko luzea eta koloretsuarengatik dira ezagunak. Nahiz eta, jendeak aurkakoa pentsatu bere mokoa ez da batere astuna, oso arina baizik. Familia honek sei genero eta 40 espezie hartzen ditu bere barnean. Animalia hauek 18 eta 63 cm artean neurtzen duten handienak, Toko tukana hartzen du izena. Fruituak, intsektuak eta beste harrapakin batzuen arrautzak jaten ditu. 2 arrautzetatik 4 arrautzetara jartzen dituzte beraien kabian. Beraien moko sendoa erabiltzen dute matxarda gisa. Ez dira hegazti migratzaileak bikoteka edo talde txikitan bizi dira, talde hauek tupi izena jasotzen dute.
Informazio gehiagorako sartu wikipedia.org-en.

Behia Bos taurus espezieko emea da, zezena, aldiz, arra. Uste da abere hauk antzinako uroa dela baina eboluzionatuta. Animali hauek domestikatu dira gehien bat beraien okelarengatik eta esnearengatik. Halere leku batzuetan oraindik kargak tiratzeko erabiltzen dituzte. Hausnarkariak dira. 1250 miloi behi mota daude, eta hauetatik 250 miloi zebuak dira. Gainera leku batzuetan sakratuak dira Indian, esaterako.
Animalia hauei buruzko informazio gehiago nahi baduzue sartu eu.wikipedia.org-en, eu.wikipedia.org-en edo eta es.wikipedia.org-en
Argazkietako batean ikusi daitekenez zezen plazak ere badaude eta hemen animalia hauek hiltzen dituzte jendea dibertitzeko bakarrik, horregatik, esan nahi dizuet gauza hoien aurka egiteko azken batean animaliak hiltzen eta bioaniztasuna gutxitzen besterik ez gaude. Ginera, hor daudenak uneoro bizia harrieskatzen ari dira tontakeria batengatik, beraz, egin dibertsio mota hauen aurka.

Ez da denbora asko Europa otsoz josita zegoela. Duela ehun urte ia edozein basotan aurkitu zitekeen, gauez uluka eta egunez ezkutaturik ibiltzen ziren. Gizakiak errespetua eta miresmena sentitu du betidanik otsoarekiko, baina noski jan ere egin behar da eta otsoak abereak hiltzen ditu elikatzeko. Urte askotan ohikoa izan da otsoa arrapatzen zuenari saria ematea, sariaz gain ere ospe handia eskuratzen zuen, pizti beldurgarria zen eta beraz jendearen ustez hil egin behar zen eta hil egiten zituzten.1970ko hamarkadan jendea otsoa basten hasi ziren eta gaur egun 2000 ale baino gehiago daude penintsulan.

Otsoa ugaztun haragijale bat da, hau da, haragiaz elikatzen da. Hauek 1m eta 2mren artean neurtzen dute eta bere kolorea zuritik beltzera da, tartean urre kolorea, marroia eta gorrixka daudela. Pizti hauen letaginak 6cm neurtzera irits daitezke.

Otso grisa lurreko animalietatik zaharrenetarikoa da, 100.000 urte baino gehiago baitaramatza gure planetan bizitzen. Lehen Ipar Hemisferioan bizi zen gehienbat., eta gizakia kenduta ugaztunik zabalduena izan zen, historia osoan zehar. Gainera, otsoak ia lurreko leku guztietan bizi dira, euri tropikaleko basoetan eta basamortuetan izan ezik. Otsoetatik zakurrak etxe aberetu ziren orain dela 12.000 urte gutxienez. Gaur egun 15 azpi-espezie daude txakurrak kenduta.

Otsoaren bizitza 6 urtetik 12 urteetara hel daiteke, bere taldearena den lur eremu batean, eremu honek normalean 150kmtik 300kmra neurtzen du. Honek bere lurraldea dela adierazteko usain bat uzten du oinetan dituen guruin batzuei eske eta txizari esker.

Animalia hauek oso adiskidetsuak dira. 6tik 12 aleetara osatutako taldeetan bizi dira. Saldo bakoitzak ar eta eme nagusia du, arrak arrei aginduak ematen dizkio eta emeak emeei. Beraiek bakarrik izaten dituzte kumeak gehienetan. 3 bat aste erditu baino lehen, emeak tunel bat azterkatzen du, aterpe bat eginez. Han gelditzen da kumeekin 8-10 aste betetzen dituzten arte, emeak kontu handiz ibili beharko du lekua aukeratzeko garaian, kontuan izanik lekua ehizatzeko egokia eta defendatzeko egoki izan beharko dela, gainera, iturri bat gertu egon beharko da. Otsotxoak esnea bakarrik hilabete batez hartuko dute eta gero taldeko otsoek murtxikatutako janaria jango dute.

Otso kumeak oraindik txikiak direnean taldeko otso nagusiek hauek zaintzen dituzte, amak ura edatera, ariketa pixka egitera edo eta bere beharrak egitera joaten denean.

Animalia hauek beraien artean komunikatzeko modu asko dituzte. Ulu eginez, marmar eginez, zaunka eginez… Isatsa beldurra, indarra…emateko erabiltzen dute.

EURASIA ETA OZEANIAKO OTSOAK

• Europako otsoa, otsorik tipikoena, ertaina da eta bere kolorea gris iluna. Europa eta Errusian bizi da, lehen bizi zen leku askotan desagertu den arren.

• Italiar otsoa, galtzeko arriskuan dago gaur egun Apeninoetan bizi da.

• Otso austriar-hungaroa, erdialdeko Europan bizi da eta gaur egun nahiko urria da.

• Errusiar otsoa, Europako otsoetatik ugariena, Ozeano Bareaino hedatzen baita.

• Iberiar otsoa, Iberiar penintsula osoan aurkitzen da, galtzeko arriskuan egon zen 70 hamarkadan, baina zorionez naturazale batzuei esker salbatu zen. Gaur egun, hedapenaren erdian dagoen animalia bat da. Europako beste otsoak baino txikiagoa da bere kolorea gris-pardoa, mantxa beltzekin da.

- Lebanteko otsoa, iberiar otsoak baino txikiagoak eta ile motza eta gorrixkakoak ziren. 20.mendearen hasieratik ez dago beraiei buruzko informaziorik.

•Asiako tundrako otsoa, tamaina handiko eta ile luzeko otsoa, Eurasiako tundra hotzetan bizi da.

• Estepako otsoa, otso txikiak baina indartsuak ile gris motzakoak, estepa eta basamortuko bizitzara moldatuak.

• Tibetar otsoa, tamainaz ertainetik handira. Ilelatza eta arre koloretik grisera eta beltza. Txinako, Mongoliako eta Mantxuriako baso hotzetan bizi da.

• Arabiar otsoa, otso txikia eta argala, belarria beste otsoenak baino luzeagoak ilea, aldiz, motzagoa, gainera, grisetik horira den kolorea eta bizkarraldean ilunagoa. Talde txikitan bizi da.

• Indiar otsoa, arabiar otsoaren antzekoa, lehengoa bezala ile motzakoa eta belarri handikoa, hala ere, kolorea ilunagoa da eta tamainaz, ere, handigoa.

• Hokkaidoko otsoa Japoniako Hokkaido irlan bizi den otsoa, halere, Sajalin irlan ere baliteke animalia hau bizitzea. Gaur egun, desagertuta dagoela uste da.

Informazio guztia zientzia.net-etik eta wikipedia.org-etik aterata.