animali http://animali.blogsome.com Just another WordPress weblog Thu, 14 Feb 2008 20:31:21 +0000 http://wordpress.org/?v=1.5.1-alpha en ITSAS LEHOIA http://animali.blogsome.com/2007/07/01/111/ http://animali.blogsome.com/2007/07/01/111/#comments Sun, 01 Jul 2007 10:24:05 +0000 Carlos Basatiak animali haragijaleak handiak ugaztunak bibiparoa uretan bizi direnak barne ernalketa birika arnasketa http://animali.blogsome.com/2007/07/01/111/ Izurdeekin batera Itsas lehoia eta artzak dira itsas ugaztun ezagunenak. Animalia hauek Ozeano Barean, Atlantikoan Indiar Ozeoanoan dauden kostatan bizi dira.

Lurrean ondo moldatzen diren arren, itsasoan trebezia handigoa dute eta han ematen dute egunaren zatirik luzena, elikatzeko oso beharrezko baitute itsasoa.

Bakarka ehizatzen dute, baina oso arrain talde handiak daudenean elkarri laguntzen diote, arrain asko arrapatzeko. Olagarroak, kalamarrak eta arrain batzuk, bereziki jaten dute gehien bat.

Kumea etaama usaiaz eta karrasiez baliatzen dira elkar ezagutzeko, amak milaka karrasien artean gai dira beraien kumearena aurkitzeko.

Informazioa wikipedia.org-etik aterata.

]]> http://animali.blogsome.com/2007/07/01/111/feed/ LEHOIA http://animali.blogsome.com/2007/07/01/lehoia/ http://animali.blogsome.com/2007/07/01/lehoia/#comments Sun, 01 Jul 2007 10:00:53 +0000 Carlos Basatiak animali haragijaleak ugaztunak bibiparoa barne ernalketa birika arnasketa http://animali.blogsome.com/2007/07/01/lehoia/ Lehoia ugaztun haragijale bat da Felidae famliakoa. Arrek kalpar bat du eta 250 kg-ko pisua izatera irits daitezke eta emeek, berriz, 180 kg.

Emeek talde bat sortzen dute familiarki lotuta ez dauden ar batekin. Emeek ahizatu egiten dute eta arrek lurralde babestu kumeak heldu izatera iristen direnean familiatik kanporatzen dituzte.

Emeek 18tik 26 hilabetera izaten dituzte umeak. Zoologikoan daudenean, berriz, urtean behin izaten dute kumealdia eta 110 egun irauten dituzte ahurdun. Basatiak direnean arrek 12 urte irauten dituzte bizirik emeek, aldiz, 16. Baina zoologikoetan bizi direnean 30 urte.

Informazioa wikipedia.org-etik aterata

]]> http://animali.blogsome.com/2007/07/01/lehoia/feed/ OREINA http://animali.blogsome.com/2007/06/22/104/ http://animali.blogsome.com/2007/06/22/104/#comments Fri, 22 Jun 2007 11:14:20 +0000 Carlos Basatiak animali belarjaleak ugaztunak ertainak bibiparoa barne ernalketa birika arnasketa http://animali.blogsome.com/2007/06/22/104/ Oreina ugaztun hausnarkari bat da, cervidae familiakoa eta Artiodactyla ordenekoa. Adarrak ditu eta Artiodaktaleetatik handienetakoa da, gainera, 100-200 kiloko pisua edukitzera irits daiteke.

Munduko ia edozein lekuetan bizi daiteke Australian eta Antartikan izan ezik.

AMERIKAN

Ipar Amerikan, talderik handienak Kanadan, Mendi Harritsuetan, Kostaldeko mendietan, Alberta eta Britaniar Kolunbia artean.

Han ere, beste bost espezie daude: Karibua, altzea, orein kanadarra, Virginiako oreina eta orein mandoa.

Hego Amerikan, berriz, Patagonia hegoaldean topa dezakegu huelmu-a, bertako espezia.

ASIAN

Asian, batik bat, Ipar Korean, Mantxurian eta Ussurin bizi dira.

AFRIKAN

Ipar Afrikan, Marokon, Algeriako Atlas mendietan eta Tunisian.

EUROPAN ETA EUSKAL HERRIAN

Europan, orein gorria da ohikoena.

Euskal Herrian, gehienak Gorbeia aldeanbizi dira, Araba eta Bizkaia artean, eta Nafarroako mendietan bizi dira, batez ere, Iratiko ohianaren inguruan.

Wikipedia.org-etik ateratako informazioa.

]]> http://animali.blogsome.com/2007/06/22/104/feed/ HAPLORRHINI http://animali.blogsome.com/2007/06/19/haplorrhini/ http://animali.blogsome.com/2007/06/19/haplorrhini/#comments Tue, 19 Jun 2007 16:43:29 +0000 Carlos Basatiak txikiak ugaztunak bibiparoa barne ernalketa birika arnasketa http://animali.blogsome.com/2007/06/19/haplorrhini/ Hplorrhiniak edo sudur lehorreko primateak, tximino talde bat da, izen hau jasotzen dute sudurrean mintzarik ez dutelako.

Talde honek tartesioak eta simioak barne hartzen ditu. Strepsirhinirekin konparatuta tamainaz handigoak dira, garuna ere handigoa da. Ikusmena garatuagoa dute, koloreak ezberdindu eta egunez bizi ahal direlarik. Umetokiak bi kamara ditu, eta gehienetan kume bat izaten dute aldiro.

Strepsirrhinitik banaketa orain dela 63 miloi urte gertatu zela uste da. SImmiformeak geroago banatu ziren eta Afrikan banatu zirela uste, bada ere, Pakistanen hainbat fosil aurkitu dira.

Gehiago jakiteko sartu wikipedia.org-en.

]]> http://animali.blogsome.com/2007/06/19/haplorrhini/feed/ STREPSIRRHINI http://animali.blogsome.com/2007/06/19/strepsirrhini/ http://animali.blogsome.com/2007/06/19/strepsirrhini/#comments Tue, 19 Jun 2007 16:33:17 +0000 Carlos Basatiak bibiparoa barne ernalketa txisteak http://animali.blogsome.com/2007/06/19/strepsirrhini/ Strepsirrhiniak primateen subordenetako bat da. Honen ezaugarri nagusia bere sudur hezea da. Madagaskarren aurkitzen da eta Hego Ekialdeko Asian. Haplorrhinoak baino zaharragoak dira.

Ugaztun honen sudurra ahoarekin lotzen da. Ia denak animalia gautarrak dira. Ugalketa arealdian daudenean gertatzen da Umetokiak “Y” itxura du eta ugatz guruin asko.

Haplorhiniekin batera prosimioen talde bat osatzen dute parafiletikoak, hain zuzen ere.

Informazioa wikipedia.org-etik aterata

]]> http://animali.blogsome.com/2007/06/19/strepsirrhini/feed/ BEHIA ETA ZEZENA http://animali.blogsome.com/2007/05/31/behia-eta-zezena/ http://animali.blogsome.com/2007/05/31/behia-eta-zezena/#comments Thu, 31 May 2007 15:16:46 +0000 Carlos animali belarjaleak antzinakoak ugaztunak ertainak bibiparoa barne ernalketa birika arnasketa zirkulazio bikoitza mendian bizi direnak http://animali.blogsome.com/2007/05/31/behia-eta-zezena/ Behia Bos taurus espezieko emea da, zezena, aldiz, arra. Uste da abere hauk antzinako uroa dela baina eboluzionatuta. Animali hauek domestikatu dira gehien bat beraien okelarengatik eta esnearengatik. Halere leku batzuetan oraindik kargak tiratzeko erabiltzen dituzte. Hausnarkariak dira. 1250 miloi behi mota daude, eta hauetatik 250 miloi zebuak dira. Gainera leku batzuetan sakratuak dira Indian, esaterako.
Animalia hauei buruzko informazio gehiago nahi baduzue sartu eu.wikipedia.org-en, eu.wikipedia.org-en edo eta es.wikipedia.org-en
Argazkietako batean ikusi daitekenez zezen plazak ere badaude eta hemen animalia hauek hiltzen dituzte jendea dibertitzeko bakarrik, horregatik, esan nahi dizuet gauza hoien aurka egiteko azken batean animaliak hiltzen eta bioaniztasuna gutxitzen besterik ez gaude. Ginera, hor daudenak uneoro bizia harrieskatzen ari dira tontakeria batengatik, beraz, egin dibertsio mota hauen aurka.

]]> http://animali.blogsome.com/2007/05/31/behia-eta-zezena/feed/ AHUNTZA http://animali.blogsome.com/2007/05/29/ahuntza/ http://animali.blogsome.com/2007/05/29/ahuntza/#comments Tue, 29 May 2007 14:41:19 +0000 Carlos Basatiak etxabereak animali belarjaleak antzinakoak txikiak ugaztunak bibiparoa http://animali.blogsome.com/2007/05/29/ahuntza/ Ahuntza etxaberea ugaztun belarjale hausnarkari bat da. Ahuntza aspalditik etxaberatutako animalia bat K.a. Vlll. milurtetik etxaberatutako animalia baita, batez ere bere haragiarengatik eta esnearengatik.
Tamainaz txikia da, adar oker batzuk ditu, oso azkarra da. Saltzen eta eskalatzen oso trebea da. Mundu guztian zehar aurkitu daiteke, batez ere leku menditxuetan.
Oraindik ere bizi dira ahuntza basatiak, baina gehienak etxaberatuak izan dira.
Arrak aker izena jasotzen du, eta kumeak antxume.
Informazio gehiagorako sartu wikipedia.org-en.

]]> http://animali.blogsome.com/2007/05/29/ahuntza/feed/ GEPARDOA http://animali.blogsome.com/2007/05/22/gepardoa/ http://animali.blogsome.com/2007/05/22/gepardoa/#comments Tue, 22 May 2007 18:13:56 +0000 Carlos Basatiak animali haragijaleak ugaztunak ertainak bibiparoa http://animali.blogsome.com/2007/05/22/gepardoa/ Gepardoa felidoen familiako ugaztuna da, animalia hau munduko animaliarik azkarrena da. Afrikan du jatorri, baina ehizaren eraginez geroz eta gutxiago daude munduan.
Izena latineko gattus pardus hitzetik datorkio katua eta leopardoa. Gepardoa, puma,karakala,leopardoa eta katu urreztatuak lehen familia berekoak ziren, baina gepardoa duela 4 edo 5 urte independizatu zen.
Lehen munduko leku askotan zeuden: Txinan, Indian, Europan gepardo erraldoi baten hezurrak aurkitu dira eta Amerikako iparraldean oinatzak, hain zuzen ere. Halere, gaur egun afrikan besterik ez daude.
Egunez ehizatzen dute. Mendixka edo zuhaitz adar batean igota beraien harrapakina ikusten dute jaisteko momentua erabakitzen duten arte. Gero pixkanaka hurbiltzen dira bat-batean korrika bizian hasten diren arte bere janariaren atzetik. Animalia hauek 100 km/h-ko abiaduran egin dezkete korri. Gazelak eta zebrak ehizatzen dituzte gehien bat.
Felino hauek animalia bakartiak dira, baina denbora labur batean beraien anai-arrebekin bizi dira geroago emeak joan egiten dira bere ama bezela bizitzera joaten dira arrak, berriz, beraien artean taldetxoak osatzen dituzte beti ere nagusi bat izanik eta gainerakoak nagusi horren menpe.
Informazioa wikipedia.org-etik aterata.
Nire ustez… izugarria da animalia hauek harrapatu dezaketen abiadura izan ere 100km/h-ko asko da, gainera zuhaitzetan igotzea ez da erreza, izugarriak benetan felino hauek!

]]> http://animali.blogsome.com/2007/05/22/gepardoa/feed/ HORTZ SABLE-DUNA http://animali.blogsome.com/2007/05/20/hortz-sable-duna/ http://animali.blogsome.com/2007/05/20/hortz-sable-duna/#comments Sun, 20 May 2007 17:04:25 +0000 Carlos Basatiak animali haragijaleak animali belarjaleak antzinakoak ugaztunak desagertutakoak ertainak bibiparoa http://animali.blogsome.com/2007/05/20/hortz-sable-duna/ Termino hau askotan erabiltzen da hortz handiak zituzten animalia ugaztunetan, hain zuzen ere, Zenozoika aroan bizi izan ziren kanino ezberdinetan. Hortz hauek dudrik gabe eboluzioaren ondorio da hontan lau familia sartzen dira.
-Makairodonteak felinoen azpifamilia bat, hontan Smilodon sartzen da.
-Ninrabidoak felinoen antzekoa den familia bat.
- Eta azkenik pare bat kreodontoen familian. (kreodontoak ez dira benetazko haragijaleak bezela onartzen)
-Borienidoak desagertutako martsupialen familia bat.
Sable hortz-dunak ziren ugaztun guztiak duela 9000-33700000urte bizi izan ziren, ordea, eboluzio honen hasiera askoz ere lehenago hasi zen.
Ugaztun hauek halako hortz erraldoiak zituzten ehizatzeko, ze moduan erabiltzen zuten ehiztzeko 1180 hamarkadatik hitz egitekoa izan da.
Teoria gehienek diotenez hortz hauek harrapakina alderik alde zeharkatzeko erabiltzen zituzten.
Informazio gehiagorako sartu wikipedia.org-en.
Hauek bai harritzeko animaliak letagin horiekin kontuz ibili beharko zen gero beraiekin! Ez al duzue uste?

]]> http://animali.blogsome.com/2007/05/20/hortz-sable-duna/feed/ ZALDIA http://animali.blogsome.com/2007/05/19/zaldia/ http://animali.blogsome.com/2007/05/19/zaldia/#comments Sat, 19 May 2007 19:27:50 +0000 Carlos Basatiak etxabereak animali belarjaleak antzinakoak handiak txikiak ertainak bibiparoa http://animali.blogsome.com/2007/05/19/zaldia/ Zaldia ugaztuna da. Animalia hau domestikatzeak garrantzi handia izan du ekonomian, batez ere garraioan. Zaldia garraiatzaile gisa erabili da nahiz eta haragi iturri bezela erabili izana. Euskal herriko berezko zaldi ttikia pottoka da. Zaldiaren domestikaziaren lehen aztarnak Asiatik datoz k.a. 4000.urtetik hain zuzen ere. Halere zaldi basatiak egon dira eta domestikatuekin bizi izan ohi dira askotan, hau ez da askotan gertatzen animalia etxabereekin.
Animalia hauek orain dela 50 miloi urte sorturikoak dira eta noski hainbeste urteetan eboluzionatu egin da gaur egungo zaldira irtsi arte.
Hau da jasan duen eboluzioa.
Informazio guztia wikipedia.org-tik aterata
Nire ustez ugaztun hauek oso politak dira eta bizi-biziak jende askori beraiekin egotea asko gustatzen zaie baina, nik ezin naiz beraiekin asko egon beraien ileari alergia baitiot. Halere asko gustatzen zaizkit.

]]> http://animali.blogsome.com/2007/05/19/zaldia/feed/